نوع مقاله : مقاله پژوهشی
نویسندگان
1 گروه اخلاق زیستی پزشکی، دانشگاه علوم پزشکی تبریز، تبریز، ایران
2 گروه تحقیقات بالینی، انستیتو پاستور ایران، تهران، ایران
3 مرکزتحقیقات طب، قرآن وحدیث، گروه پزشکی اجتماعی، دانشکده پزشکی، دانشگاه علوم پزشکی بقیه الله، تهران، ایران
کلیدواژهها
مقدمه
"پزشکی" یک علم پویاست که همواره درحال تغییر و تحول میباشد. تحقیقات پزشکی، بخش جدایی ناپذیر علم پزشکی و ضامن تحقق هدف نهایی این علم، یعنی ارتقاء سلامت جامعه است. زمانی میکروب ها و سایر عوامل بیماری زا، ناشناخته بودند و این عدم آگاهی بشر به طور غیرمستقیم موجب مرگ میلیونها انسان بی گناه میشد، اما امروزه پیشرفتهای حوزه علوم پزشکی باعث ارتقاء سطح بهداشت و سلامت و در نتیجه کاهش نرخ مرگ و میر شده است. این پیشرفت ها به ویژه در حوزه دارو و درمان مستلزم انجام آزمایشهای متعدد روی نمونه های حیوانی و انسانی می باشد و موفقیت های این حوزه مدیون تلاش پژوهشگران و فداکاری شرکتکنندگان در این کارآزمایی هاست. این نوع آزمایشات به اشکال مختلف انجام میشوند، که تحقیقات روی نمونههای انسانی، تنها پس از تحقیقات روی نمونههای حیوانی انجام میشوند. کارآزماییهای بالینی روی نمونههای انسانی عموما با نگرانیهای حقوقی، اخلاقی و جامعهشناختی در رابطه با ایمنی و حق های اساسی افراد شرکت کننده در تحقیقات همراه میباشد. کارآزمایی بالینی دریچهای به سوی کشفیات و نوآوری در عرصه پزشکی است. در طول تاریخ بشر و بهویژه طی یکصد سال اخیر، بشر با توسل به این تحقیقات توانسته راهکار موثری برای بسیاری از مخاطرات سلامت ازجمله اپیدمیهای مهلک نظیر طاعون پیدا کند. با وجود یک چهارچوب جهانی برای انجام این تحقیقات، هنوز به دلایل مختلف ازجمله پرداخت پول و ایجاد انگیزه مالی برای شرکتکنندگان در تحقیقات، این حوزه با تبعیض و مخاطرات فراوان برای نمونهها همراه است. حامیان مالی هر پروژه تحقیقاتی به لحاظ قانونی موظف به اخذ مجوز یا تأییدیه کمیته اخلاق میباشند و کمیته اخلاق باید در یک بازه زمانی، نظر خود را در مورد هر نوع کارآزمایی بالینی اعلام نماید و در طول انجام تحقیقات، نظارت مستمر بهعمل آورد تا از رعایت استانداردهای اخلاقی و قانونی اطمینان حاصل کند. محققان نیز موظف به ارائه گزارش دقیق درخصوص نحوه انجام کار، یافتهها و نتایج آن میباشند.
Helsinki–A mini-review. Journal of Medical Science. 2022 Jun 30;91(2):e700-.