Smart University of Medical Sciences Journal of Law and Health Studies 3092-6548 1 1 2025 09 15 Research on Human Samples from a Bioethical Perspective تحقیقات روی نمونه‌های انسانی از منظر اخلاق زیستی 57 74 17 10.22034/jlhs.01.01.057 EN Abdul Hassan Kazemi Department of Medical Bioethics, Tabriz University of Medical Sciences, Tabriz, Iran Ali Eslamifar Clinical Research Department, Pasteur Institute of Iran, Tehran, Iran Mohsen Saberi Isfeedvajani Medicine, Quran and Hadith Research Center & Department of Community Medicine, Faculty of Medicine, Baqiyatallah University of Medical Sciences, Tehran, Iran Journal Article 2025 05 24 <strong>Background and Objective:</strong> One of the stages of approval a drug or treatment method as a standard product or method in legal centers is clinical trial involving human samples. Since the efficacy of the tested drugs and treatments have not been proven yet, individual participating in these trials face inherent risks. therefore, ethics and law demand the protection for these people and the prevention of risks and the compensation for damages resulting from adverse events.<br /><strong>Methods:</strong> In this article, the ethical and legal issues of therapeutic and non-therapeutic clinical trials are investigated and the model of the best method for conducting clinical trials from an ethical perspective is presented.<br /><strong>Results</strong><strong>:</strong> Biomedical researches are conducted in different methods and clinical trials on human samples face the most ethical and legal issues and challenges. Among the most important challenges are unacceptable risks to the participants, obtaining informed consent, especially for individuals without mental capacity and children, negligence and negligence of researchers and compensation for possible damages to the participants.<br /><strong>Conclusion:</strong> By modeling to the regulations related to clinical trials on human samples in EU member countries, including England, not only the right to freedom and individual independence of humans is respected; Rather, the lives and health of the participants are also safegaurded. This dual focus is also emphasized in Islamic jurisprudence. The legal issues of the use of specific populations such as prisoners, children, patients and cognitively impaired adults has not escaped the attention of legislators in leading countries. <strong>زمینه</strong><strong> و هدف</strong><strong>:</strong> یکی از مراحل پذیرش یک دارو یا روش درمانی به­ عنوان یک محصول یا شیوه استاندارد، در مراکز قانونی، انجام کارآزمایی بالینی برروی نمونه‌های انسانی است. از آنجا که قطعیت داروها و درمان‌های مورد آزمایش هنوز ثابت نشده‌اند، همواره خطراتی متوجه افراد و نمونه‌های مورد آزمایش می‌باشد؛ بنابراین، اخلاق و قانون خواستار حمایت از این افراد، پیشگیری از مخاطرات و جبران خسارات ناشی از حوادث هستند.<br /><strong>روش­ها:</strong> این مقاله بر اساس بررسی نتایج و گزارش های کارآزمایی های بالینی و مقالات علمی تهیه شده است و مسائل اخلاقی و حقوقی کارآزمایی‌های بالینی درمانی و غیردرمانی بر اساس انطباق با قوانین اخلاق زیستی تحلیل، مقایسه و  بررسی شده است.<br /><strong>یافته­ ها:</strong> پژوهش­ های زیست‌پزشکی به روش­های مختلف انجام می­ شوند و کارآزمایی­ های بالینی روی نمونه­ های انسانی با بیشترین مسائل و چالش­ های اخلاقی و حقوقی مواجه هستند. از مهم­ترین چالش­ ها مخاطرات غیرقابل قبول برای مشارکت­ کنندگان، کسب رضایت آگاهانه به­ ویژه برای افراد فاقد صلاحیت عقلی و کودکان، سهل ­انگاری و قصور محققان و جبران خسارت احتمالی به شرکت­ کنندگان می­باشد.<br /><strong>نتیجه­ گیری:</strong> با الگوبرداری و توسل به مقررات مربوط به کارآزمایی­ های بالینی روی نمونه‌های انسانی در کشورهای عضو اتحادیه اروپا، از جمله انگلستان نه تنها حق آزادی و استقلال فردی انسان‌ها محترم شمرده می­ شود؛ بلکه از جان و سلامت افراد مورد آزمایش نیز حفاظت به عمل می­آید. این دو مـوضوع مـورد تاکید شارع مقدس اسلام نـیز می‌باشد. مسائل حقوقی استفاده از افراد و جمعیت ­های خاص نظیر زندانیان، کودکان، بیماران و بزرگسالان فاقد صلاحیت عقلی، از نظر قانون­ گذاران کشورهای پیشرو دور نمانده است. می توان با دریافت رضایت آگاهانه از افراد سالم یا ولی قانونی آنها نسبت به حضور آنها در کارآزمایی بالینی استفاده نمود البته حتما باید سلامت افراد، حقوق مادی و معنوی آنها در این آزمون ها مدنظر قرار گیرد و بعلاوه تمام شرایط حضور در کارآزمایی بالینی شامل مخاطرات، اثرات حال و آینده، عوارض جانبی، به طور کامل به فرد یا ولی یا نماینده قانونی اطلاع رسانی گردد. پس باید چهار شرط رضایت آگاهانه، حفظ حریم خصوصی، تامین حقوق مادی و معنوی و آگاهی از خطرات و عوارض جانبی آزمایش ها به منظور رعایت اخلاق زیستی ملاحظه گردد. https://jlhs.smums.ac.ir/article_17_ef90347c54a99aa80f394e2a4cf7df6f.pdf